Jak uniknąć oszustwa „pożyczki na spłatę długów”: ostrzeżenia ekspertów w 2026

Naciągacze działają coraz bardziej wyrafinowanie, dlatego coraz większym zagrożeniem staje się oszustwo finansowe – pożyczka na długi to jeden z takich przykładów. Przedstawiamy najczęstsze schematy, z którymi spotykamy się w praktyce.

Zaciągnięcie pożyczki z zamiarem niespłacenia

Dłużnik zawiera umowę pożyczki, wiedząc od samego początku, że nie zamierza jej spłacić. Wprowadza pożyczkodawcę w błąd, przekonując, że ma zdolność finansową do regulowania rat. To klasyczna forma wyłudzenia, która może wyczerpywać znamiona oszustwa z art. 286 § 1 Kodeksu karnego.

Fałszywe informacje o dochodach i majątku

Oszuści podają nieprawdziwe dane na temat źródeł utrzymania, wynagrodzeń czy wartości posiadanego majątku. Zatajają również wysokość innych zobowiązań, co wpływa na decyzję pożyczkodawcy o udzieleniu kredytu. Przedłożenie nierzetelnych dokumentów lub oświadczeń w celu uzyskania pożyczki to tzw. oszustwo kredytowe (art. 297 § 1 k.k.).

Przeznaczenie środków na inny cel

Pożyczki udzielono na konkretny cel – na przykład spłatę innego długu. Pożyczkobiorca wydatkuje pieniądze na całkowicie inne cele, naruszając warunki umowy.

W wielu przypadkach dochodzi jednak do sytuacji odwrotnej – to nie pożyczkobiorca jest oszustem, lecz ofiarą.

Jednym z najbardziej dotkliwych scenariuszy jest stanie się ofiarą wyłudzenia pożyczki na Twoje dane. W takim przypadku często nawet nie jesteś świadomy, że na Twoje nazwisko zaciągnięto zobowiązanie finansowe.

Jak działa ten mechanizm? Oszustom wystarczy Twoje imię, nazwisko i numer PESEL – to często wszystkie informacje potrzebne do zaciągnięcia pożyczki w firmach działających w modelu uproszczonych procedur. W ostatnich latach dochodziło do wycieków danych obejmujących numery PESEL, co zwiększyło ryzyko dla milionów Polaków. Oszuści mogą również:

• fałszować lub podrabiać dowody osobiste,
• podszywać się pod inną osobę w procedurach online,
• wykorzystywać skradzione dokumenty do złożenia wniosku.

Procedury weryfikacji bywają niewystarczające – pracownik firmy pożyczkowej sprawdza jedynie dane w systemie, a tu wszystko się zgadza. Nie widzi klienta osobiście ani nie żąda okazania oryginału dokumentu tożsamości.

Warto pamiętać, że umowa pożyczki zawarta na cudze dane, bez wiedzy i woli osoby, której dane wykorzystano, jest nieważna z mocy prawa. Brak oświadczenia woli oznacza, że zobowiązanie po stronie ofiary w ogóle nie powstało – to nie jest „zwolnienie z odpowiedzialności”, lecz stwierdzenie, że dług nigdy nie istniał. Kluczowe jest jednak wykazanie, że to nie Ty zawarłeś umowę.

To jedna z najpopularniejszych form oszustwa finansowego. Przedstawiamy sposób działania mechanizmu „bezzwrotnych opłat przygotowawczych”.

1. Oszust lub nieuczciwa firma żąda opłaty za „rozpatrzenie wniosku” – najczęściej kilkudziesięciu do kilkuset złotych.
2. Obiecuje, że pożyczka zostanie szybko udzielona.
3. Po przekazaniu pieniędzy – pożyczka nigdy nie trafia na konto.
4. Opłata nie jest zwracana.

Schemat może się powtarzać – oszuści wysyłają kolejne oferty i przekonują, że tym razem na pewno otrzymasz pozytywną odpowiedź. Po kilku nieudanych próbach ofiara traci znaczne środki finansowe.

Oszuści tworzą strony internetowe, które do złudzenia przypominają witryny renomowanych firm pożyczkowych. Oto, na co zwracać uwagę:

• zmienione adresy URL – np. zamiast „kredyt.pl” pojawia się „kredyt-pol.pl”;
• wiarygodna oprawa graficzna – loga, kolory i branding skopiowane z oryginału;
• niemożliwe do spełnienia warunki – pożyczka bez BIK, do 500 tys. złotych dla każdego;
• linki w mailach i SMS-ach – nigdy nie klikaj w linki przesłane drogą e-mailową lub SMS-em.

Po wypełnieniu formularza na fałszywej stronie Twoje dane osobowe trafiają bezpośrednio do oszustów. Może wtedy łatwo dojść do wyłudzenia – pożyczka na długi zaciągnięta na Twoje nazwisko to tylko jeden z możliwych scenariuszy.

Jeśli chcesz uchronić się przed oszustwami pożyczkowymi, zastosuj naszą sprawdzoną procedurę:

Krok 1: Pilnuj dokumentów tożsamości

Nigdy nie zostawiaj dowodu osobistego w zastaw. W razie jego utraty natychmiast zastrzeż dokument w dowolnym banku. Informacja trafia do systemu DOKUMENTY ZASTRZEŻONE, z którego korzystają instytucje finansowe.

Krok 2: Zastrzeż swój numer PESEL

Od 17 listopada 2023 r. każdy może bezpłatnie zastrzec swój numer PESEL – online w aplikacji mObywatel, przez serwis gov.pl lub osobiście w urzędzie gminy. Co istotne, obowiązek weryfikacji zastrzeżenia przez banki, SKOK-i i instytucje pożyczkowe obowiązuje od 1 czerwca 2024 r. Oznacza to, że dopiero od tej daty zastrzeżenie realnie blokuje możliwość zaciągnięcia kredytu lub pożyczki na Twoje dane.

Krok 3: Monitoruj historię kredytową

Regularnie sprawdzaj raport w Biurze Informacji Kredytowej (BIK). Możesz aktywować Alerty BIK – otrzymasz powiadomienie SMS lub e-mail za każdym razem, gdy ktoś wystąpi o produkt kredytowy na Twoje dane.

Krok 4: Zweryfikuj firmę pożyczkową

Sprawdź KRS lub CEIDG, rejestr instytucji pożyczkowych i pośredników kredytowych prowadzony przez Komisję Nadzoru Finansowego oraz listę ostrzeżeń publicznych KNF. Jeśli firmy tam nie ma lub figuruje na liście ostrzeżeń – zachowaj szczególną ostrożność.

Krok 5: Analizuj ofertę

Podchodź z rezerwą do ofert, które brzmią zbyt idealnie. Pożyczki „bez BIK”, nierealistyczne kwoty czy „100% akceptacji wniosków” to sygnały ostrzegawcze.

Krok 6: Chroń swoje dane osobowe

Nigdy nie podawaj numeru PESEL, numeru dowodu ani danych bankowych przez telefon. Bank lub firma pożyczkowa nie poprosi Cię o hasła do bankowości czy kody autoryzacyjne.

Krok 7: Weryfikuj kontakt

Legalne instytucje finansowe nie proszą o hasła, kody SMS ani nie wysyłają linków do logowania. Jeśli coś takiego się pojawi – traktuj to jako próbę oszustwa.

Krok 8: Zawiadom właściwe organy

Jeśli otrzymasz wezwanie do spłaty pożyczki, której nie zaciągałeś – niezwłocznie zgłoś sprawę Policji lub prokuraturze, powiadom instytucję finansową i zbierz wszelkie dowody.

Oszuści stale doskonalą swoje metody. Szczególnie niebezpieczne są:

• Phishing – podszywanie się pod banki, prokuraturę czy ministerstwa. Przybywa SMS-ów i maili z ostrzeżeniami o „próbach oszustwa na Twoje nazwisko”. Oszuści przekonują, że muszą zweryfikować Twoje dane, aby „anulować fałszywy wniosek”, a w rzeczywistości sami zbierają informacje do wyłudzenia.
• Spoofing numerów telefonów – oszuści używają aplikacji wyświetlającej zaufane numery (np. banku) podczas połączenia. Wydaje się, że dzwoni pracownik, a w rzeczywistości jest to przestępca.
• Oszustwo „na ministerstwo” – SMS-y i maile o rzekomych akcjach Ministerstwa Finansów, dużych spółek czy UOKiK. Linki prowadzą na strony zbierające dane i wyłudzające pieniądze.

Sprawcom, którzy popełniają oszustwo typu „pożyczka na długi”, grozi:

• kara pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat za oszustwo (art. 286 § 1 k.k.),
• kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat za oszustwo kredytowe (art. 297 § 1 k.k.),
• dodatkowo grzywna, koszty postępowania oraz obowiązek naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonych.

Z jakimi konsekwencjami mierzą się osoby uwikłane w oszustwo finansowe? Pożyczki na spłatę długów mogą znacznie pogorszyć sytuację poszkodowanego. Oto najczęstsze skutki:

• długotrwałe postępowania sądowe i windykacyjne,
• negatywne wpisy w BIK utrudniające uzyskanie kredytów w przyszłości,
• egzekucja komornicza – możliwe zajęcie wynagrodzenia czy majątku,
• silny stres i poczucie niepewności.

Jeśli na Twoje dane zaciągnięto zobowiązanie bez Twojej wiedzy, możesz bronić się m.in. poprzez wykazanie, że umowa jest nieważna, a w razie wszczęcia egzekucji – rozważyć powództwo opozycyjne (art. 840 k.p.c.). W skomplikowanych sprawach warto skorzystać z nieodpłatnej pomocy prawnej.

Case study 1: Pan Adam i pożyczki zaciągnięte bez jego wiedzy

To przykład sytuacji, z jaką spotykają się klienci. Pan Adam odkrył, że na jego dane zaciągnięto kilkanaście pożyczek w różnych firmach. Oszust posłużył się danymi kilku osób – imieniem i numerem PESEL Pana Adama, lecz adresem należącym do innej osoby. Uproszczone procedury nie weryfikowały tożsamości wnioskodawcy. Pieniądze trafiały na konta kontrolowane przez oszusta. Pan Adam dowiedział się o sprawie dopiero wtedy, gdy sąd wydał nakaz zapłaty. Gdyby monitorował BIK, miał aktywne Alerty oraz zastrzeżony numer PESEL – do wyłudzenia mogłoby w ogóle nie dojść.

Case study 2: Oszust, który wyłudził miliony złotych

Głośny był również przypadek sprawcy, który wyłudził łącznie kilka milionów złotych od kilkudziesięciu tysięcy osób. Jego metoda? Fałszywe strony pożyczkowe i phishing. Sprzedawał „dostęp” do serwisów oferujących rzekome pożyczki, a ofiary traciły pieniądze na „opłaty przygotowawcze”.

Jeśli padłeś ofiarą wyłudzenia pożyczki, podejmij niezwłocznie następujące kroki:

• Policja lub prokuratura – złóż zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa,
• BIK – pobierz raport i aktywuj Alerty,
• instytucja finansowa – powiadom bank lub firmę pożyczkową o wyłudzeniu i zakwestionuj zobowiązanie na piśmie,
• Komisja Nadzoru Finansowego – zgłoś sprawę, jeśli dotyczy nadzorowanej instytucji,
• DOKUMENTY ZASTRZEŻONE – zastrzeż utracony dokument, a numer PESEL zastrzeż w aplikacji mObywatel lub urzędzie gminy.

Oszustwo typu „pożyczki na spłatę długów” to poważne przestępstwo, które może doprowadzić do ruiny finansowej. Najskuteczniejszą ochroną są: monitoring BIK, zastrzeżenie numeru PESEL oraz świadoma weryfikacja firm pożyczkowych przed zawarciem jakiejkolwiek umowy.

Jeśli aktualnie borykasz się z kryzysem zadłużenia, pamiętaj – nie musisz podejmować ryzykownych decyzji. W Rodzinie Bez Długów regularnie pomagamy klientom w podobnych sytuacjach. Oferujemy profesjonalną pomoc w oddłużaniu, negocjacjach z wierzycielami i planowaniu finansowym. Nasi eksperci znają aktualne przepisy i wiedzą, jak bezpiecznie wyjść z długów. Skontaktuj się z nami – pomożemy Ci rozwiązać problem finansowy.